via Xã hội - Chaobuoisang.net http://chaobuoisang.net/di-tim-vuon-than-duoc-cuc-quy-trong-dai-ngan-hoang-lien-1605879.htm, Theo Xã hội Blog Kênh 12
Điều đau buồn là đồng bào nơi đây chỉ biết khai thác, chứ không biết bảo tồn, gieo trồng. Tôi đặt câu hỏi, với nhiều cây thuốc quý, giá trị hàng chục triệu đồng/kg, tại sao đồng bào, người dân trên núi không trồng? Chẳng hạn, cây cỏ nhung, còn gọi là kim cương, có giá ngót chục triệu đồng/kg tươi, gồm cả rễ dính đất, tại sao đồng bào không trồng để bán, làm giàu chẳng mấy chốc? Lương y Thanh mang khuôn mặt buồn bã: “Ai cũng biết cây thuốc rất quý, giá rất đắt, nhưng không ai trồng được, vì cây thuốc chưa kịp lớn, đã bị những kẻ hái thuốc nhổ trộm”. Bản thân lương y Thanh đã gieo trồng vô số vườn thuốc trong rừng, nhưng chưa kịp thu hoạch, thì đã bị những người đi hái thuốc nhổ trộm sạch sẽ. Rừng rộng mênh mông, chẳng ai có thể canh gác cả ngày để trông kẻ trộm. |
Đồng bào dân tộc có thể trồng thảo quả, trồng ngô, sắn đầy rừng, nhưng cũng không ai trồng thuốc, bởi hễ cây thuốc đến ngày thu hoạch, sẽ bị nhổ trộm cả. Điều kỳ quặc là chỉ có thể trồng những cây rẻ tiền, giá trị thấp, không ai thèm lấy, chứ không thể trồng được cây đắt tiền, có giá trị cao. Đơn giản vì kẻ trộm chỉ nhổ cây có giá trị cao. Là người hiểu về cây thuốc, nhà lại ở gần cửa khẩu Cốc Lếu, nhìn cảnh những xe tải thuốc quý ùn ùn chở sang bên kia biên giới, lương y Thanh chỉ biết lắc đầu buồn bã. Vô vàn những cây thuốc quý ở đại ngàn Hoàng Liên đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng. Vậy làm thế nào đây? Bao năm nay, lương y Thanh đã đi khắp đất nước, đến từng ngõ ngách đại ngàn Hoàng Liên Sơn, đi khắp các cánh rừng bên nước bạn Lào, gặp gỡ các lương y dân tộc thiểu số, để sưu tầm cây thuốc quý, tìm cách bảo tồn chúng. |
Hễ phát hiện cây thuốc quý, những loại thuốc bên bờ vực tuyệt chủng, anh tìm cách gieo trồng để bảo tồn. Cách bảo tồn của anh thật lạ lùng. Không phải anh trồng ở trang trại của mình, mà trồng ở… trong rừng. Lương y Thanh con trai của ông lang Phạm Văn Đĩnh nổi tiếng đất Lào Cai. Anh được cha truyền lại bài thuốc chữa dạ dày nổi tiếng của dòng họ. Tuy nhiên, anh Thanh không dừng lại ở bài thuốc này, mà dày công nghiên cứu nhiều loại cây thuốc quý, chữa nhiều loại bệnh. Anh vốn học Tây y, công tác ở bệnh viện, nhưng rồi bỏ cơ quan Nhà nước để chuyên tâm nghiên cứu các cây thuốc quý. Từ khi 10 tuổi, anh đã theo cha đi khắp dãy núi Hoàng Liên Sơn để hái thuốc, học về các cây thuốc. Niềm đam mê cây thuốc đã ngấm vào máu và càng nghiên cứu sâu về cây thuốc, anh càng thấy biển kiến thức mênh mông của Nam dược. |
Anh bảo: “Hễ cây cỏ nào bị tận diệt là mình tìm cách gieo trồng, bảo tồn. Hầu hết cây thuốc có thời gian sinh trưởng rất dài, thậm chí bằng cả đời người. Mình trồng không phải để thu hoạch, vì mình không sống được đến lúc được thu hoạch nó, mà mong ước lớn nhất của mình là bảo tồn được các loài thuốc quý, giữ cho thế hệ sau. Chẳng ai muốn vất vả, tốn kém, nhưng mình không làm thì cũng không có ai làm cả”. Tôi đã đi khắp đất nước, đến nhiều cánh rừng, gặp gỡ nhiều thầy thuốc, song trong đời tôi chỉ gặp được 2 ông lang, là ông Trần Ngọc Lâm, và lương y Phạm Văn Thanh, đều ở Lào Cai, là có cách trồng thuốc, bảo tồn thuốc kỳ quặc như vậy. |
Các lương y bảo tồn thuốc bằng cách trồng nó trong vườn, để thu hoạch, hoặc làm cảnh, còn hai vị lương y này thì cứ lọ mọ trồng thuốc trong rừng, mà không cần biết mình có được thu hoạch hay không. Tôi thực sự xúc động với hành động bảo tồn thuốc của ông Trần Ngọc Lâm. Ông đi khắp Hoàng Liên Sơn, lên tận đỉnh U Bò (giáp Sơn La và Yên Bái), tận đỉnh Phu Si Lung (Lai Châu), những đỉnh núi đi bộ vài ngày mới tới nơi, để gieo trồng nhiều cây thuốc quý, đặc biệt là thiết trúc nhân sâm. Để thu hoạch được loại sâm mà đồng bào nơi đây đã nhổ sạch bán cho Trung Quốc từ cả chục năm trước, phải mất 50 năm, thậm chí 100 năm. |
Hiện ông Lâm đã hơn 60 tuổi. Ông không hy vọng sống đến 100 tuổi để đi thu hoạch thành quả. Ông trồng để thế hệ con cháu còn được biết loài trúc sâm của dãy Hoàng Liên Sơn nó như thế nào. Điều kỳ lạ là, từ khi ông Lâm và anh Thanh chưa quen biết nhau, thì hai người đã làm công việc lạ lùng đó như nhau. Anh Thanh bảo, sau khi đi khắp đại ngàn Hoàng Liên Sơn, cùng với một anh chàng người Dao tên là Tình, nhà ở đỉnh Tả Phời, cao gần 2.000m so với mặt nước biển, anh đã tìm thấy một cánh rừng già, nơi gần như chưa có dấu chân người. Để đến được khu rừng ấy, phải trèo qua nhiều vách đá, đi mất 2 ngày trời. Nơi đó khỉ còn nhảy nhót từng đàn trên ngọn cây, gấu nhẩn nha bóc cây mục tìm tổ ong, tổ mối. Cả một lung lũng, khe núi rộng cả ngàn héc-ta, sâu thăm thẳm trong đại ngàn Hoàng Liên, quanh năm chìm trong mây mù giá lạnh ấy cực kỳ hợp với việc gieo trồng các loài thuốc quý. Sau khi bắt tôi thề thốt không được tiết lộ khu vực núi non, rừng thẳm ấy, chúng tôi bắt đầu lên đường… Còn tiếp…
Phong Quân |
0 comments:
Post a Comment